Ung thư amidan

Ung thư amidan: Hiểu rõ nguyên nhân, dấu hiệu và biện pháp điều trị

Ung thư amidan là bệnh ung thư phổ biến, nguy hiểm vùng đầu cổ có tỷ lệ tử vong cao. Triệu chứng của ung thư amidan rất dễ gây nhầm lẫn với viêm họng nên người bệnh thường chủ quan. Đến khi phát hiện thì bệnh đã ở giai đoạn muộn, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng sống và gây nhiều khó khăn trong quá trình điều trị.

Bài viết này sẽ cung cấp cho bạn những thông tin chi tiết về căn bệnh này, từ nguyên nhân, triệu chứng, phương pháp chẩn đoán đến điều trị và dự phòng, giúp bạn chủ động bảo vệ sức khỏe của bản thân.

Tổng quan ung thư amidan

Ung thư amidan là một loại ung thư bắt nguồn từ các tế bào trong amidan. Bệnh xảy ra nhiều nhất ở amidan khẩu cái, nằm ở hai bên cổ họng, bệnh cũng có thể xuất hiện ở amidan họng (còn gọi là sùi vòm họng), nằm ở phía sau khoang mũi hoặc amidan lưỡi nằm ở phía sau của lưỡi.

Hầu hết các trường hợp ung thư amidan là ung thư biểu mô tế bào gai, phát sinh từ các mô niêm mạc miệng, bên cạnh đó cũng có thể xuất hiện u lympho amidan (một loại ung thư hệ thống miễn dịch).

Ung thư amidan có 4 giai đoạn:

▪️ Giai đoạn 1: Xuất hiện khối u kích thước nhỏ (dưới 2cm), mới cư trú ở khu vực amidan, chưa di căn tới các hạch bạch huyết lân cận;

▪️ Giai đoạn 2:  Khối u đã gia tăng kích thước lên từ 2 – 4cm, nhưng chưa di căn;

▪️ Giai đoạn 3: Khối u đã lớn hơn kích thước > 4cm, tế bào ung thư đã di căn sang một hạch cổ cùng bên với khối u. Các hạch bạch huyết có kích thước 3cm, hoặc là nhỏ hơn;

▪️ Giai đoạn 4: Giai đoạn phức tạp và nghiêm trọng nhất, giai đoạn này được gọi là ung thư di căn, trong đó tế bào ung thư lan truyền đến các cơ quan khác nhau như vòm họng, hầu, lưỡi, phổi hoặc xương.

Nguyên nhân gây ung thư amidan

Nguyên nhân chính xác gây ung thư tuyến tiền liệt vẫn chưa được xác định rõ ràng, nhưng một số yếu tố nguy cơ góp phần làm tăng nguy cơ mắc bệnh.

Hút thuốc lá

Thuốc lá không chỉ chiếm 90% nguyên nhân gây nên các bệnh nghiêm trọng về phổi, tim mạch mà còn gây ra các loại ung thư vùng cổ và miệng, trong đó có amidan. Do đó người hút thuốc lá thường xuyên cũng là nhóm đối tượng có nguy cơ cao mắc phải căn bệnh này.

Uống rượu bia thường xuyên

https://files.benhvien108.vn/ecm/source_files/2020/03/16/200316-6-1-163627-160320-57.jpg

Sử dụng đồ uống có cồn, các chất kích thích làm gia tăng nguy cơ mắc ung thư amidan.

Môi trường ô nhiễm

Môi trường làm việc ảnh hưởng rất lớn đến sức khỏe con người. Việc tiếp xúc với khói bụi ô nhiễm gia tăng nguy cơ ung thư amidan. Đặc biệt những công nhân thường làm trong các môi trường như mỏ than, sắt, nhựa đường… bệnh ung thư amidan lại càng tăng.

Nhiễm virus HPV chủng 16 và 18

Nhiễm virus HPV các chủng 16 và 18 cũng là một trong những nguyên nhân gây bệnh ung thư amidan.

Không vệ sinh sạch sẽ vùng miệng

Vùng miệng không được vệ sinh sạch sẽ hàng ngày tạo điều kiện cho sự xâm nhập và sinh sôi của vi khuẩn, virus gây bệnh, gây nên những vấn đề về răng miệng và vùng họng.

Triệu chứng ung thư amidan

Ở giai đoạn đầu, các triệu chứng bệnh rất kín đáo, tiến triển âm thầm và kéo dài. Một số triệu chứng ung thư amidan rất tương tự như triệu chứng của viêm họng.

Dưới đây là những triệu chứng phổ biến nhất của bệnh ung thư amidan:

▪️ Khó nuốt do amidan bị sưng tấy hoặc cảm giác vướng ở một bên họng

▪️ Sau miệng và cổ họng bị loét nhưng rất khó lành

▪️ Khạc nhẹ hoặc ho có thể ra máu, phát âm giọng mũi kín hay giọng ngậm hạt thị

▪️ Sinh hạch bạch huyết ở cổ

▪️ Đơ hàm, há miệng hạn chế hoặc không há được miệng

▪️ Đau cổ, có bướu ở cổ

Chẩn đoán ung thư amidan

Trong trường hợp sinh thiết gặp khó khăn do loét hoại tử chảy máu của tổ chức amidan, bác sĩ sẽ dựa vào kết quả của sinh thiết hạch. Khi chẩn đoán cũng cần đánh giá độ lan rộng của khối u, vì vậy ngoài khám trực tiếp ra bác sĩ cần khám trực tiếp vào tổ chức amidan và vùng lân cận cũng như việc đánh giá các hạch bị di căn. Một số phương pháp phổ biến chẩn đoán ung thư amidan phổ biến hiện nay:

Nội soi

Bên cạnh việc thăm khám lâm sàng, bệnh nhân sẽ được chỉ định làm các xét nghiệm chẩn đoán như nội soi tai mũi họng ống mềm quan sát kích thước khối u và một số dấu hiệu bất thường như ổ mủ, sưng tấy…

Sinh thiết tế bào

Đây là phương pháp duy nhất giúp xác định khối u là lành tính hay ác tính. Sau khi nội soi nếu nhận thấy dấu hiệu bất thường của amidan, bác sĩ sẽ tiến hành lấy mẫu tế bào niêm mạc amidan và thực hiện quan sát dưới kính hiển vi độ phân giải lớn.

Chụp CT, MRI

https://medlatec.vn/media/6412/content/20220507__chup-CT-mui-hong.jpg

Nếu nghi ngờ dấu hiệu bất thường ở amidan là khối u ung thư, bác sĩ sẽ chỉ định thực hiện chụp cắt lớp vi tính (CT) hoặc chụp cộng hưởng từ MRI để xác định rõ vị trí, kích thước, hình thái khối u. Đồng thời xác định xem khối u đã di căn sang hệ bạch huyết vùng cổ và các cơ quan khác hay chưa.

Điều trị ung thư amidan

Tùy theo giai đoạn bệnh, đặc điểm của khối u và tình trạng của bệnh nhân, bác sĩ sẽ đưa ra phương thức điều trị phù hợp. Cũng giống như các bệnh ung thư khác, có 3 phương pháp chủ yếu để điều trị ung thư amidan như: phẫu thuật, hoá trị, xạ trị. Ở giai đoạn đầu thường áp dụng phẫu thuật và xạ trị, còn hoá trị thì dùng vào giai đoạn cuối của bệnh. Cụ thể:

Phẫu thuật

Bác sĩ sẽ tiến hành cắt bỏ phần amidan và một phần các mô ở cổ họng để ngăn ngừa khối u lan rộng. Nếu khối u nhỏ, phẫu thuật có thể thực hiện đơn giản bằng bằng gây tê cục bộ và sử dụng phương pháp phẫu thuật laser để loại bỏ khối u. Nếu khối u phát triển lớn và có nguy cơ lan rộng hơn, bác sĩ có thể cần cắt bỏ toàn bộ khối u và một phần mô xung quanh. Đồng thời kết hợp với xạ trị để tiêu diệt hoàn toàn phần còn lại của khối u.

Sau khi phẫu thuật ở cổ họng, bệnh nhân hay bị ảnh hưởng chức năng phát âm và thay đổi giọng nói.

Xạ trị

Xạ trị được sử dụng riêng lẻ để điều trị khối u amidan nhỏ hoặc không thể can thiệp bằng phẫu thuật. Ngoài ra, phương pháp này được dùng để co nhỏ khối u để thực hiện phẫu thuật cắt bỏ hoàn toàn khối u dễ dàng hơn. Hiện nay có hai phương pháp điều trị thực tế là xạ trị bên ngoài và xạ trị nội bộ để điều trị ung thư amidan.

Tuy nhiên, việc xạ trị ung thư amidan trong thời gian dài có khả năng thay đổi cấu trúc vùng amidan, hầu họng và thanh quản, dẫn đến việc thay đổi giọng nói. Thông thường, giọng nói của bệnh nhân xạ trị sẽ khàn đục hơn bình thường.

Hóa trị

Hóa trị ung thư amidan là phương pháp sử dụng thuốc để tiêu diệt tế bào ung thư. Đối với ung thư amidan tái phát hoặc đã lan sang các khu vực khác của cơ thể, hóa trị có thể được khuyến nghị sử dụng để làm chậm sự phát triển của ung thư.

Phương pháp hóa trị ung thư amidan có thể được chỉ định như sau:

▪️ Hóa trị kết hợp với xạ trị là phương pháp điều trị chính.

▪️ Hóa trị (kết hợp với xạ trị) sau phẫu thuật để tiêu diệt những tế bào ung thư còn sót lại. Trường hợp này được gọi là hóa trị bổ trợ.

▪️ Hóa trị (kết hợp với xạ trị) để thu nhỏ khối u ung thư trước khi phẫu thuật. Trường hợp này được gọi là hóa trị tân dược hoặc hóa trị cảm ứng.

▪️ Hóa trị (kết hợp với xạ trị) để điều trị u ung thư quá lớn hoặc đã lan quá xa, không phù hợp với phẫu thuật.

Phòng ngừa ung thư amidan

https://vuanem.com/blog/wp-content/uploads/2022/10/an-uong-khoa-hoc1.jpg

Ung thư amidan giai đoạn đầu nếu được phát hiện sớm thì việc điều trị sẽ đạt hiệu quả rất cao. Do đó cần thường xuyên đi thăm khám sức khỏe định kỳ, nội soi tai mũi họng để tầm soát, phát hiện sớm các bệnh lý ung thư vùng đầu cổ, trong đó có ung thư amidan.

Các biện pháp làm giảm nguy cơ mắc bệnh ung thư amidan bao gồm:

▪️ Tránh tiếp xúc với các hóa chất độc hại và các tia bức xạ.

▪️ Không hút thuốc, hạn chế uống rượu, bia hoặc các thức uống có chất kích thích.

▪️ Giữ gìn vệ sinh răng miệng sạch sẽ và đúng cách.

▪️ Thực hiện chế độ ăn uống lành mạnh, nhiều rau xanh và hoa quả kết hợp với tập thể thao thường xuyên.

▪️ Kiểm tra sức khỏe định kỳ mỗi 6 tháng/lần để kịp thời phát hiện và điều trị bệnh sớm.

Kết luận

Trên đây là những thông tin cơ bản về ung thư amidan từ nguyên nhân, triệu chứng đến phương pháp chẩn đoán và điều trị. Việc hiểu rõ về bệnh lý này sẽ giúp bạn tự tin hơn trong việc hỗ trợ bản thân hoặc người thân mình khi phải đối mặt với tình trạng này.

Để hạn chế nguy cơ mắc phải ung thư amidan, hãy duy trì một lối sống lành mạnh, kiểm tra sức khỏe định kỳ và hạn chế tiếp xúc với các hóa chất độc hại và tia bức xạ. Ngoài ra, quan trọng nhất là không nên chần chừ khi phát hiện bất kỳ triệu chứng nào liên quan đến amidan, hãy đến ngay bác sĩ để được tư vấn và điều trị kịp thời.

Hãy yêu thương và chăm sóc sức khỏe của bản thân và người thân mỗi ngày, bởi sức khỏe là vốn quý nhất để tận hưởng cuộc sống hạnh phúc và ý nghĩa!