Ung thư hạch: Nguyên nhân, triệu chứng, điều trị và cách phòng ngừa
Theo ghi nhận của Tổ chức Ung thư Toàn cầu GLOBOCAN 2020, thế giới có khoảng 545.000 người mắc mới và gần 260.000 ca tử vong do ung thư hạch bạch huyết. Thống kê tại Việt Nam năm 2020 ghi nhận hơn 3.700 ca mắc mới và là nguyên nhân gây tử vong cho hơn 2.200 người, đứng vị trí thứ 13 trong các loại ung thư phổ biến tại Việt Nam.
Vậy bệnh ung thư hạch là gì? Triệu chứng lâm sàng của bệnh ung thư hạch như thế nào? Cần thực hiện các xét nghiệm gì để chẩn đoán bệnh? Bệnh điều trị như thế nào? Cùng tìm hiểu ngay trong bài viết dưới đây nhé.
Ung thư hạch là bệnh gì?
Bệnh ung thư hạch còn được gọi là ung thư hạch bạch huyết, do sự tăng sinh mất kiểm soát của tế bào bạch cầu lympho. Từ đó gây ảnh hưởng đến các các cơ quan trong hệ thống bạch huyết cũng như cơ quan khác trong cơ thể.
Bệnh ung thư hạch (U lympho) có hai loại chính là: u lympho không Hodgkin (khoảng 90%) và u lympho Hodgkin. Nhìn chung u lympho không Hodgkin có tiên lượng xấu và điều trị khó khăn hơn so với u lympho Hodgkin.
Ung thư hạch bạch huyết có thể xảy ra ở trẻ em, thanh thiếu niên và người trưởng thành. Hiện nay, tỷ lệ mắc ung thư hạch bạch huyết có xu hướng tăng, thường gặp ở người lớn tuổi.
Nguyên nhân gây bệnh ung thư hạch
Hiện nay nguyên nhân gây bệnh ung thư hạch vẫn chưa được xác định rõ. Một số yếu tố nguy cơ sau đây có thể là nguyên nhân gây ra ung thư hạch.
Tuổi tác
Nguy cơ mắc ung thư hạch tăng lên khi tuổi tác tăng. Hầu hết các trường hợp ung thư hạch được chẩn đoán ở những người trên 55 tuổi. Ngoài ra, tỷ lệ mắc ung thư hạch bạch huyết trên nam giới cao hơn phụ nữ.
Nhiễm khuẩn
Tình trạng nhiễm Helicobacter Pylori trong u lympho MALT, Borrelia burgdorferi, Chlamydia psittaci, Campylobacter jejuni, vi-rút viêm gan C,… Kích thích mạn tính mô bạch huyết, nhiễm virus Epstein-Barr và CMV cũng được cho là làm tăng nguy cơ phát triển bệnh.
Suy giảm miễn dịch
Hệ miễn dịch suy yếu do nhiều nguyên nhân như cấy ghép nội tạng hoặc nhiễm virus HIV /AIDS. Đây cũng là một trong các nguy cơ dẫn đến ung thư hạch.
Các bệnh lý tự miễn
Người mắc phải bệnh như viêm khớp dạng thấp, hội chứng Sjogren, lupus hay celiac có thể tăng nguy cơ mắc bệnh ung thư hạch. Hoặc những người bị nhiễm các loại virus như Epstein-Barr, viêm gan C, HHV8 cũng có nguy cơ khá cao.
Nhiễm phóng xạ
Thường xuyên tiếp xúc với benzen, các chất diệt côn trùng, thuốc trừ sâu cũng được cho là yếu tố gây nguy cơ mắc bệnh ung thư hạch bạch huyết.
Triệu chứng lâm sàng của ung thư hạch
Ung thư hạch có nhiều triệu chứng lâm sàng khá giống với nhiều loại bệnh lý thông thường. Một số triệu chứng điển hình có thể kể tới như:
▪️ Nổi một hoặc nhiều hạch ở cổ, nách, bẹn. Các hạch này nổi lên, to dần nhưng không đau.
▪️ Tình trạng sốt triền miên, không rõ nguyên nhân, sụt cân, đổ mồ hôi đêm.
▪️ Xuất huyết, thiếu máu do hạch xâm lấn tủy xương, tan máu tự miễn, cường lách hoặc hiếm hơn là do hiện tượng thực bào tế bào máu.
▪️ Ho, đau ngực, khó thở, thở nhanh, thở gấp do tắc nghẽn đường thở.
▪️ Đau đầu, thị lực kém, chóng mặt, ù tai, dáng đi không ổn định do tăng bạch cầu.
Xét nghiệm chẩn đoán bệnh
https://images.baodantoc.vn/uploads/2021/Th%C3%A1ng%209/Ng%C3%A0y_13/Thnah/xetnghiemmau_vawv.jpg
Một số phương pháp chẩn đoán ung thư hạch phổ biến như sau:
Chụp cộng hưởng MRI, chụp CT
Phương pháp này có thể phát hiện các tổn thương hạch bạch huyết, gan tỳ trong ngực, màng bụng hay màng treo ruột. Nếu thấy khối u, bác sĩ sẽ chỉ định sinh thiết để có được chính xác các chỉ số. Từ đó đưa ra được kết luận cụ thể.
Sinh thiết hạch
Đây được xem là phương pháp chẩn đoán ung thư hạch chính xác. Bác sĩ sẽ tiến hành lấy hạch tại cổ hoặc nách. Phương pháp này sẽ giúp kiểm tra các chỉ số bệnh lý của hạch bạch huyết. Việc quan sát các mô hoặc tế bào dưới kính hiển vi cho phép chẩn đoán chính xác nhất đó là u lành tính hay ác tính.
Xét nghiệm máu
Phương pháp này nhằm kiểm tra số lượng tế bào, đánh giá nồng độ LDH, chức năng gan – thận, xét nghiệm virus viêm gan trước điều trị,…Trong trường hợp ung thư hạch Hodgkin thì chỉ số tế bào máu bình thường và trường hợp ung thư hạch không Hodgkin thì số tế bào trắng sẽ nhiều hơn, tế bào hạch tương đối nhiều.
Sinh thiết tủy
Theo các bác sĩ nên tiến hành sinh thiết tủy ít nhất 1 lần để chẩn đoán chính xác bệnh. Dựa vào kết quả, bác sĩ sẽ đưa ra các phương pháp chữa trị hợp lý.
Điều trị và phòng ngừa ung thư hạch
Phương pháp điều trị
Điều trị ung thư hạch phụ thuộc vào loại ung thư, giai đoạn bệnh và sức khỏe tổng thể của bệnh nhân. Các phương pháp điều trị phổ biến bao gồm hóa trị liệu, xạ trị và liệu pháp miễn dịch.
▪️ Hóa trị: Phương pháp hóa trị sử dụng thuốc được truyền qua đường tĩnh mạch hoặc uống trực tiếp để tiêu diệt các tế bào ung thư. Tùy thuộc vào tính chất, giai đoạn ung thư, các bác sĩ sẽ chỉ định chuyên biệt phù hợp với tiến triển bệnh.
▪️ Xạ trị: Xạ trị là phương pháp sử dụng dòng năng lượng cao bức xạ ion hóa nhằm tiêu diệt cấu trúc ung thư và ngăn chặn sự phát triển của các tế bào ung thư. Đối với bệnh nhân ung thư hạch bạch huyết giai đoạn đầu, bác sĩ có thể chỉ định xạ trị ở một bộ phận của cơ thể.
▪️ Liệu pháp miễn dịch: Liệu pháp miễn dịch (kháng thể đơn dòng) được chỉ định trong điều trị ung thư hạch bạch huyết. Tùy thuộc vào tình trạng cơ thể, các bác sĩ có thể chỉ định điều trị ung thư hạch bằng liệu pháp miễn dịch đơn thuần hoặc kết hợp các phương pháp hóa trị liệu nhằm tăng hiệu quả điều trị.
Phòng ngừa ung thư hạch
Ung thư hạch nằm trong số ít những bệnh ung thư có thể chữa khỏi, tuy nhiên, không vì thế mà chủ quan trước các nguy cơ mắc ung thư hạch bạch huyết. Một số khuyến nghị của bác sĩ trong việc giảm thiểu nguy cơ mắc ung thư hạch gồm:
▪️ Kiểm soát cân nặng: Thừa cân, béo phì là một trong những yếu tố dẫn đến nguy cơ ung thư hạch. Vì thế, nên có chế độ ăn uống và luyện tập phù hợp để kiểm soát cân nặng của cơ thể.
▪️ Hạn chế tiếp xúc hóa chất: Benzen trong các chất trừ sâu, thuốc diệt cỏ có thể gây nguy cơ tiến triển ung thư hạch bạch huyết. Vì vậy, khi làm việc trong môi trường tiếp xúc với các hóa chất độc hại, chúng ta cần trang bị đồ bảo hộ lao động.
▪️ Tránh tiếp xúc bức xạ: Bức xạ cũng có thể làm thay đổi các thành phần trong máu, vì vậy sẽ tốt hơn nếu giảm thiểu thời gian tiếp xúc với các tia nồng độ cao.
Kết luận
Trên đây là những thông tin quan trọng về ung thư hạch bạch huyết bao gồm: nguyên nhân, dấu hiệu nhận biết, phương pháp điều trị và biện pháp phòng ngừa. Hãy chăm sóc sức khỏe của bạn và chuẩn bị sẵn sàng để đối mặt với bất kỳ vấn đề sức khỏe nào có thể xảy ra. Nếu bạn có bất kỳ dấu hiệu bất thường nào về ung thư hạch, hãy đến gặp bác sĩ ngay để được tư vấn và điều trị kịp thời.
