Ung thư hậu môn: Hiểu rõ, phòng ngừa và điều trị hiệu quả

Ung thư hậu môn là một trong những loại ung thư ít phổ biến nhất thế giới. Theo số liệu từ Globocan 2020, trên thế giới có khoảng 50.865 ca mới mắc và 19.293 ca tử vong do ung thư hậu môn. Tại Việt Nam, ung thư hậu môn đứng thứ 25 trong các loại ung thư thường gặp với hơn gần 579 ca mới mắc, 321 trường hợp tử vong mỗi năm và tỷ lệ mắc là 1,45/100.000 dân.

Bài viết này sẽ cung cấp cho bạn những thông tin cần thiết về căn bệnh này, giúp hiểu rõ hơn về nguyên nhân, triệu chứng, biện pháp phòng ngừa và điều trị.

Ung thư hậu môn là gì?

Ung thư hậu môn là tình trạng các tế bào ở lớp niêm mạc (lớp lót bên trong ống hậu môn) phân chia mất kiểm soát, hình thành các khối u. Nếu không được phát hiện và điều trị sớm, các tế bào ung thư có thể di căn đến các cơ quan xa trong cơ thể (di căn).

Ung thư hậu môn phổ biến nhất là ung thư dạng biểu mô, biểu mô tế bào vảy, u tế bào hắc tố và biểu mô dạng mụn cóc. Sau đó, chúng phát triển và di căn đến những bộ phận gần rồi xa vùng hậu môn. Ung thư hậu môn di căn nhiều nhất đến gan và phổi.

Triệu chứng bệnh ung thư hậu môn

Trong giai đoạn đầu, triệu chứng của bệnh ung thư hậu môn thường không rõ ràng, rất khó phát hiện. Tuy nhiên, có một số triệu chứng dưới đây có thể giúp bạn nhận biết được bệnh:

Chảy máu hậu môn, máu thường màu đỏ tươi

Cảm giác đau tức nặng ở vùng hậu môn, ngứa hậu môn kéo dài

Chảy dịch từ ống hậu môn, có thể là dịch chứa máu hoặc dịch mùi hôi

Có khối u phát triển ở lỗ hậu môn

Thay đổi thói quen đi đại tiện, đi nhiều hoặc ít hơn bình thường

Nguyên nhân gây ung thư hậu môn

Nguyên nhân chính xác của ung thư hậu môn vẫn chưa được xác định rõ ràng, nhưng các yếu tố nguy cơ sau đây có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh:

Nhiễm virus HPV

Một số nghiên cứu đã chứng minh rằng nhiễm HPV là yếu tố nguy cơ của ung thư hậu môn. Trong đó, quan hệ tình dục với người nhiễm HPV là đường lây truyền phổ biến nhất.

Độ tuổi

Nguy cơ mắc ung thư hậu môn tăng lên khi tuổi tác tăng. Hầu hết các trường hợp ung thư hậu môn được chẩn đoán ở những người trên 60 tuổi. Điều này có thể do tế bào trong hậu môn thường trở nên dễ tổn thương hơn khi lão hóa.

Hút thuốc lá

Hút thuốc lá là yếu tố nguy cơ ảnh hưởng đến toàn bộ cơ thể, làm tăng nguy cơ mắc các bệnh lý ảnh hưởng đến ống hậu môn, bao gồm cả ung thư hậu môn. Một số nghiên cứu chỉ ra rằng người hút thuốc lá có nguy cơ ung thư hậu môn tăng gấp 8 lần so với người không hút thuốc.

Có tiền sử bệnh ung thư

Theo các bác sĩ, phụ nữ có tiền sử ung thư cổ tử cung hoặc tiền ung thư cổ tử cung, thường đối diện với nguy cơ mắc ung thư hậu môn cao hơn so với những người không có tiền sử bệnh này.

Suy giảm miễn dịch

Người suy giảm miễn dịch như nhiễm virus HIV, người đã từng cấy ghép nội tạng, người dùng các thuốc ức chế miễn dịch có nguy cơ mắc ung thư hậu môn cao.

Chẩn đoán ung thư hậu môn

Để chẩn đoán ung thư hậu môn, bác sĩ sẽ thực hiện các xét nghiệm và quan sát kỹ lưỡng các triệu chứng của bệnh như đã liệt kê ở trên. Tuy nhiên, để xác định chính xác căn bệnh, các xét nghiệm sau đây có thể được yêu cầu:

Thăm khám hậu môn, trực tràng

Bác sĩ sẽ sử dụng một ngón tay đeo găng và bôi trơn vùng cửa hậu môn để kiểm tra vùng hậu môn và trực tràng của người bệnh. Đây là phương pháp thường được áp dụng với các trường hợp nam giới trên 50 tuổi và nữ giới khi khám vùng tiểu khung.

Nội soi

Sau khi khám bằng tay thấy có biểu hiện bất thường, bệnh nhân sẽ được bác sĩ chỉ định thực hiện nội soi ống hậu môn để đánh giá mức độ tổn thương rõ ràng hơn.

Sinh thiết

Khi thực hiện phương pháp chẩn đoán ung thư hậu môn bằng sinh thiết, bác sĩ sẽ sử dụng một dụng cụ hẹp được gọi là ống soi đại tràng sigma hoặc ống nội soi để kiểm tra niêm mạc ống hậu môn và thu thập mẫu mô (sinh thiết). từ đó xét nghiệm rồi rút ra kết luận là có phải mắc ung thư hay không.

Chụp CT, MRI

Chụp cắt lớp vi tính (CT) sử dụng tia năng lượng X và chụp cộng hưởng từ (MRI) để tạo ra hình ảnh chi tiết về một khu vực bên trong cơ thể. Để quan sát rõ hình ảnh của khối u hoặc các tế bào bên trong hậu môn, các bác sĩ có thể tiêm thuốc nhuộm vào tĩnh mạch trước khi chụp.

Phương pháp điều trị ung thư hậu môn

Tùy vào giai đoạn, diễn biến của bệnh cũng như thể trạng của bệnh nhân, bác sĩ sẽ chỉ định phương pháp phù hợp hoặc có thể kết hợp các phương pháp.

Phẫu thuật cắt bỏ khối u

Căn cứ vào tình trạng phát triển của khối u, phạm vi xâm lấn, mức độ di căn và sức khỏe của bệnh nhân để áp dụng các phương pháp phẫu thuật khác nhau. Trên nguyên tắc nếu đã di căn hạch ở bẹn, khi tiến hành phẫu hậu môn cần phải cắt bỏ khối hạch di căn lớn nhất.

Phương pháp phẫu thuật gồm có: phẫu thuật cắt bỏ cục bộ và phẫu thuật cắt bỏ phần liên hợp bụng đáy chậu. Phương pháp này thường được áp dụng cho những trường hợp ung thư ở giai đoạn sớm, khi tế bào ung thư vẫn chưa di căn xa.

Xạ trị

Xạ trị là phương pháp sử dụng tia phóng xạ có năng lượng cao ( như tia X) để tiêu diệt tế bào ung thư, thu nhỏ khối u. Hậu môn ung thư tế bào vảy và ung thư tế bào đáy rất nhạy cảm với tia phóng xạ, do đó thường kết hợp đồng thời với hóa trị. Ngoài ra, xạ trị cũng cũng có thể kết hợp với phẫu thuật điều trị.

Hóa trị

Hóa trị là phương pháp thông qua tiêm hoặc uống thuốc, để thuốc có thể thông qua đường máu đi đến toàn cơ thể, ức chế khối u, tiêu diệt tế bào ung thư. Kết hợp hóa trị và xạ trị trong việc điều trị ung thư hậu môn được chứng minh là có hiệu quả hơn việc chỉ sử dụng hóa trị hoặc xạ trị để điều trị.  Tùy vào từng trường hợp cụ thể, bác sĩ sẽ quyết định loại hóa trị phù hợp nhất cho bệnh nhân.

Biện pháp phòng ngừa ung thư hậu môn

Để giảm thiểu nguy cơ mắc ung thư hậu môn, bạn cần chủ động thực hiện những biện pháp phòng ngừa sau:

Không quan hệ tình dục qua đường hậu môn, không quan hệ với nhiều bạn tình và nên sử dụng bao cao su khi quan hệ

Tiêm vắc xin phòng ngừa virus HPV càng sớm càng tốt

Xây dựng chế độ ăn uống lành mạnh, tập thể dục thường xuyên

Hạn chế uống rượu bia và sử dụng chất kích thích

Khám sức khỏe định kỳ ít nhất 6 tháng một lần, nhất là những người thuộc nhóm đối tượng có nguy cơ cao.

Kết luận

Trên đây là những thông tin cơ bản về ung thư hậu môn, từ nguyên nhân, triệu chứng, đến các phương pháp chẩn đoán và điều trị. Việc nắm rõ thông tin này không chỉ giúp bạn hiểu rõ hơn về căn bệnh này mà còn giúp phòng tránh và phát hiện sớm ung thư hậu môn. Đừng quên duy trì một lối sống lành mạnh, thực hiện kiểm tra sức khỏe định kỳ và tìm nguồn hỗ trợ khi cần thiết. Chăm sóc sức khỏe, đề phòng bệnh tật luôn là hàng đầu. Mong rằng bài viết này đã cung cấp cho bạn những thông tin hữu ích và giá trị. Hãy chăm sóc sức khỏe của mình và cùng chia sẻ kiến thức này để lan tỏa thông điệp về sức khỏe cộng đồng. Chúc bạn luôn khoẻ mạnh và hạnh phúc!