Ung thư miệng: Dấu hiệu, nguyên nhân và cách phòng ngừa

Ung thư miệng đang ngày càng trở thành mối lo của con người khi nó được xếp là một trong 10 bệnh ung thư phổ biến nhất hiện nay. Bệnh có tỷ lệ tử vong tương đối cao vì có đến 53% các trường hợp phát hiện bệnh khi biểu hiện bệnh đã nặng nề hoặc đã di căn sang những bộ phận khác.

Ung thư miệng là một tổn thương ác tính xảy ra tại khoang miệng. Nếu được phát hiện sớm, ung thư khoang miệng có thể được chữa khỏi hoàn toàn. Bài viết dưới đây sẽ cung cấp những thông tin chi tiết về ung thư miệng bao gồm nguyên nhân, dấu hiệu nhận biết, chẩn đoán, điều trị và cách phòng ngừa hiệu quả. 

Ung thư miệng là gì?

Ung thư miệng hay ung thư khoang miệng là bệnh lý xảy ra ở môi, lợi, lưỡi, vòm miệng, bên trong má hoặc sàn mềm dưới lưỡi. 

Ung thư khoang miệng thường gặp ở những người có độ tuổi từ 50 – 70 và đối tượng thường là nam giới. Có nhiều loại ung thư khoang miệng nhưng thường gặp nhất là ung thư lưỡi, chiếm đến 40% tổng số trường hợp.

Dấu hiệu nhận biết ung thư miệng

Các triệu chứng của bệnh ung thư khoang miệng giai đoạn đầu khó được phát hiện vì nó tương tự như các triệu chứng viêm nhiễm bình thường ở khoang miệng. Chỉ đến giai đoạn nặng hơn, những triệu chứng này mới rõ ràng.

Một số triệu chứng phổ biến nhất của ung thư khoang miệng bao gồm:

▪️ Đau trong miệng: Giai đoạn đầu thì người bệnh thường không cảm thấy đau, nếu đau thì chỉ đau tại một vị trí nào đó bên trong miệng khi chạm vào. Trường hợp có vết loét ở da miệng sẽ gây đau hơn và khối u có thể xâm lấn dây thần kinh xung quanh nên người bệnh sẽ cảm thấy đau ở trong tai và đau ở khoang mũi họng.

▪️ Thay đổi màu sắc niêm mạc: Ở những người mắc bệnh ung thư khoang miệng, màu sắc niêm mạc miệng sẽ nhợt màu hoặc đen lại do tế bào biểu mô niêm mạc thay đổi.

▪️ Sưng hạch: Ung thư khoang miệng thường di căn hạch đến cổ nên người mắc bệnh sẽ thấy có hạch ở cổ sưng to một cách đột ngột.

▪️ Vết loét kéo dài không khỏi: Miệng xuất hiện các vết loét giống nhiệt miệng nhưng kéo dài hơn 2 tuần không khỏi, gây nóng rát, đau đớn trong miệng.

▪️ Vận động lưỡi và tri giác kém: Khi bị ung thư khoang miệng, tính linh hoạt của lưỡi cũng kém hơn nên người bệnh sẽ gặp khó khăn trong ăn nói, nuốt. Nhiều trường hợp lưỡi bị tê và mất cảm giác.

▪️ Chảy máu: Chảy máu khoang miệng là triệu chứng nguy hiểm của bệnh ung thư khoang miệng. Đây là giai đoạn bệnh đã phát triển mạnh nên chỉ cần tiếp xúc nhẹ cũng có thể gây chảy máu.

Nguyên nhân gây ung thư khoang miệng

Khoang miệng là nơi tiếp nhận và xử lý ban đầu thức ăn và cũng là nơi phơi nhiễm với các tác nhân gây ung thư như thuốc lá, rượu bia… Ở mỗi bệnh nhân, nguyên nhân gây ung thư khoang miệng có thể khác nhau, trong đó thường do những yếu tố nguy cơ dưới đây:

Lối sống thiếu lành mạnh

https://mic.mediacdn.vn/Upload_Moi/2021_vn04/ruouthuocla.jpg

Hút thuốc lá thường xuyên gây tổn thương kéo dài cho các mô khoang miệng, dần dần tiến triển thành ung thư. Thường xuyên uống rượu làm tăng nguy cơ bị ung thư khoang miệng cao hơn nhiều lần so với những người khác. Nếu chỉ uống rượu sẽ làm tăng nguy cơ mắc bệnh lên 2-3 lần nhưng vừa uống rượu vừa hút thuốc lá sẽ làm tăng nguy cơ mắc ung thư khoang miệng lên gấp 15 lần.

Tổn thương tiền ung thư

Những người mắc phải tổn thương tiền ung thư trong khoang miệng như: hồng sản, bạch sản, viêm nấm candida mạn tính, loét lở miệng liên tục,… có nguy cơ ung thư khoang miệng cao hơn bình thường.

Nhiễm virus HPV

Bệnh nhân thường nhiễm virus gây u nhú ở người (HPV) qua đường tình dục, bao gồm cả quan hệ tình dục bằng miệng. Có một số bằng chứng cho thấy nhiễm virus dẫn đến ung thư ở đáy lưỡi hoặc ở amidan.

Chẩn đoán ung thư miệng

Khám lâm sàng

Thông qua kiểm tra khoang miệng xác định những tổn thương tồn tại ở vùng này như các nốt, các vết chảy máu, u nhú, u sùi, loét,..Bác sĩ sẽ tiến hành đánh giá những tác hại của ung thư miệng với toàn thân. 

Sinh thiết

Khi phát hiện khu vực bất thường, các bác sĩ sẽ tiến hành lấy mẫu tế bào ở vùng đó và gửi đi phòng giải phẫu bệnh để đánh giá về các tế bào trong mẫu này xem có phải các tế bào ung thư không. 

Các phương pháp được sử dụng để sinh thiết bao gồm: rạch hoặc bấm sinh thiết, chọc hút kim nhỏ với tế bào học, soi mũi, nội soi.

Chụp CT hoặc PET

Một loạt các xét nghiệm hình ảnh có thể giúp xác định mức độ lây lan của khối u sang các bộ phận hoặc cơ quan khác của cơ thể. Các xét nghiệm hình ảnh có thể bao gồm chụp X-quang, chụp cắt lớp vi tính (CT), chụp cộng hưởng từ (MRI) và chụp cắt lớp phát xạ positron (PET). 

Từ kết quả hình ảnh thu được, bác sĩ sẽ chẩn đoán giai đoạn bệnh và đưa ra phác đồ điều trị cho từng bệnh nhân.

Điều trị ung thư miệng

https://benhvienungbuouhanoi.vn/uploaded/news/hoa-tri-ung-thu-2-1.jpg

Ung thư miệng tiến triển qua từng giai đoạn với triệu chứng và mức độ khác nhau. Khi khối u đã xuất hiện nghĩa là đang ở giai đoạn lâm sàng, có thể đã di căn hoặc chưa. Tùy theo kết quả chẩn đoán giai đoạn và mức độ ung thư miệng, bác sĩ sẽ xem xét phương pháp điều trị phù hợp như:

Phẫu thuật

Phương pháp này phù hợp với những bệnh nhân ung thư khoang miệng giai đoạn sớm, khi khối u vẫn còn khu trú trong khoang miệng và chưa di căn sang vùng khác. 

Phương pháp phẫu thuật khá đa dạng như: cắt bỏ khối u đơn thuần, cắt và nạo vét hạch cổ, cắt u, phẫu thuật tái tạo,…Nếu điều trị sớm, phẫu thuật cắt bỏ hoàn toàn khối u thì có thể điều trị bệnh khỏi hoàn toàn.

Xạ trị

Xạ trị có thể áp dụng trước phẫu thuật để thu nhỏ  kích thước u ung thư hoặc sau phẫu thuật để loại bỏ tế bào ung thư còn sót lại. Xạ trị hiệu quả nhưng có thể gây 1 số tác dụng phụ như: sâu răng, khô miệng, chảy máu khoang miệng, loét miệng, hoại tử xương hàm,…

Hóa trị

Phương pháp này được chỉ định hóa chất trước khi phẫu thuật, có tác dụng thu nhỏ thể tích khối u và hạch cổ, giúp phẫu thuật dễ dàng hơn, nâng cao hiệu quả điều trị cho bệnh nhân.

Phòng ngừa ung thư khoang miệng

Ung thư khoang miệng là một bệnh ung thư không hiếm gặp. Vì vậy, mỗi người cần chủ động phòng ngừa để tránh nguy cơ mắc bệnh. Một số biện pháp cơ bản có thể làm giảm nguy cơ mắc bệnh ung thư miệng bao gồm:

▪️ Chăm sóc răng miệng mỗi ngày bằng việc đánh răng ít nhất 2 lần/ngày, súc miệng bằng nước muối loãng hoặc nước súc miệng chuyên dụng.

▪️ Khám sức khỏe thường xuyên, định kì 6 tháng một lần để theo dõi tình trạng, nếu có dấu hiệu bất thường sẽ được điều trị sớm.

▪️ Không sử dụng thuốc lá và hạn chế đồ uống có cồn

▪️ Xây dựng một chế độ ăn uống lành mạnh với nhiều rau và trái cây, hạn chế dầu mỡ để giảm thiểu nguy cơ mắc ung thư.

▪️ Ăn đủ bữa, ngủ đủ giấc, tập luyện thể dục thể thao mỗi ngày để tăng cường hệ miễn dịch, chống lại các tác nhân gây bệnh.

Kết luận

Ung thư khoang miệng là bệnh lý nguy hiểm nhưng nếu phát hiện và điều trị sớm, từ giai đoạn đầu thì tỷ lệ chữa khỏi là hoàn toàn có thể. Hy vọng bài viết này sẽ cung cấp cho bạn các kiến thức cơ bản về ung thư khoang miệng, đặc biệt là các dấu hiệu để phát hiện sớm cũng như biện pháp phòng ngừa ung thư khoang miệng. Đừng quên duy trì một lối sống lành mạnh, thực hiện kiểm tra sức khỏe định kỳ và tìm nguồn hỗ trợ khi cần thiết. Chăm sóc sức khỏe, đề phòng bệnh tật luôn là ưu tiên hàng đầu. Nếu bạn thấy bài viết hay và hữu ích, hãy chia sẻ cho người thân và bạn bè nhé!