Ung thư mũi

Ung thư mũi: Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị

Ung thư xoang mũi được xếp đứng thứ 3 trong ung thư đầu mặt cổ, chỉ sau ung thư vòm họng và ung thư hạ họng thanh quản. Đây là một trong những loại ung thư phổ biến nhất trên thế giới, chiếm khoảng 10% tổng số ca ung thư.Triệu chứng của bệnh không rõ ràng trong giai đoạn đầu nên dễ gây nhầm lẫn với viêm mũi xoang. Do đó, chúng ta thường chủ quan và không phát hiện bệnh sớm. Cùng tìm hiểu xem nguyên nhân, triệu chứng, cách phòng ngừa, điều trị của loại bệnh này qua bài viết dưới đây nhé.

Ung thư mũi là gì?

Ung thư mũi hay còn gọi là ung thư mũi xoang, là bệnh lý xảy ra ở khối mũi. Trong đó, xoang được hình thành trong khoang mũi của người bệnh. Ung thư xoang mũi phát triển dưới nhiều dạng khác nhau như: khối u ác tính phát triển ở xương hàm trên, khoang mũi hoặc xoang hàm.

Hầu hết các loại khối u mũi xoang (60 – 70%) xảy ra trong các xoang hàm trên, chỉ có khoảng 20 – 30% trong khoang mũi và từ 10 – 15% trong các xoang sàng. Ung thư trong các xoang bướm hoặc trán là cực kỳ hiếm, chỉ chiếm 5%.

Dấu hiệu nhận biết 

Ở giai đoạn đầu bệnh thường không có dấu hiệu rõ rệt. Tuy nhiên, một số triệu chứng kéo dài là dấu hiệu cảnh báo bệnh ung thư xoang mũi bao gồm:

▪️ Nghẹt mũi thường xuyên và liên tục, đặc biệt là thường bị nghẹt một bên mũi

▪️ Liên tục xuất hiện việc đau ở trán, mũi, má hoặc xung quanh hốc mắt và tai

▪️ Đau vùng hốc mắt, chảy nước mắt liên tục

▪️ Dịch mũi chảy cuống họng

▪️ Mắt mờ hoặc gặp hiện tượng song thị

▪️ Khứu giác bị ảnh hưởng, mất khả năng cảm nhận về mùi vị hoặc mùi hương

▪️ Xuất hiện hiện tượng đau và tê ở mặt hoặc răng, lung lay răng hàm trên

▪️ Sưng nề bất thường vùng mặt, vòm miệng, mũi và cổ

Nguyên nhân gây ung thư mũi

Ung thư khoang mũi hình thành do sự đột biến gen của các tế bào vùng mũi họng. Các tế bào bất thường có tốc độ tăng trưởng nhanh chóng hơn so với các tế bào bình thường. Tế bào ung thư nhân lên xâm lấn ra vùng lân cận và có thể di căn đến các cơ quan khác của cơ thể. 

Hiện nay vẫn chưa xác định rõ nguyên nhân gây ung thư xoang mũi.Tuy nhiên, một số nghiên cứu đã chỉ ra rằng các yếu tố dưới đây làm gia tăng nguy cơ bệnh bao gồm:

▪️ Hút thuốc lá: Khói thuốc là một trong những nguyên nhân gây nguy cơ lớn nhất dẫn đến ung thư xoang mũi. Do đó tỷ lệ nam giới mắc ung thư xoang mũi cũng cao hơn so với phụ nữ.

▪️ Ô nhiễm không khí: Việc tiếp xúc với các khói bụi, bụi mịn gây ảnh hưởng đến các tế bào đường thở, đặc biệt là các tế bào vùng mũi. Từ đó làm gia tăng nguy cơ đột biến gen và gây ung thư mũi họng.

▪️ Môi trường làm việc độc hại: Làm việc trong môi trường độc hại, thường xuyên tiếp xúc với hóa chất, khói bụi, chất hóa học cũng làm gia tăng nguy cơ hình thành và phát triển của khối u ác tính ở xoang mũi.

▪️ Nhiễm virus HPV: Virus HPV có nhiều chủng có yếu tố nguy cơ cao gây ung thư xoang mũi.

Chẩn đoán sớm ung thư xoang mũi

Các dấu hiệu của bệnh ung thư xoang mũi rất khó phát hiện. Vì vậy, khi có biểu hiện thất thường, hãy đến ngay các bệnh viện uy tín, có chuyên môn để được thăm khám và hỗ trợ kịp thời. Những phương pháp chẩn đoán được các bác sĩ áp dụng hiện nay như:

Khám lâm sàng

Ngoài việc thăm khám các triệu chứng lâm sàng, người bệnh cần mô tả triệu chứng bệnh cũng như thời gian xuất hiện cho bác sĩ. Bác sĩ cần được biết thêm về tiền sử gia đình nếu có người thân mắc bệnh ung thư liên quan đến mũi họng trước đó. Sau đó, bác sĩ sẽ chỉ định các xét nghiệm cận lâm sàng cần thiết để chẩn đoán xác định bệnh.

Nội soi tai mũi họng

https://taimuihongthuytran.com/pic/menu/images/anh-chi-tiet-3.png

Đây là phương pháp được thực hiện bằng cách sử dụng ống nội soi chuyên dụng để đưa vào bên trong tai mũi họng nhằm quan sát, kiểm tra các cơ quan này.Trong quá trình nội soi, khi phát hiện các tế bào bất thường các bác sĩ sẽ tiến hành sinh thiết tế bào để xác định đó là u lành tính hay u ác tính. 

Sinh thiết

Đây là bước quan trọng nhất để chẩn đoán ung thư tai mũi họng. Sinh thiết khối u được thực hiện kết hợp trong lúc nội soi, thường sử dụng kim nhỏ để lấy một phần cấu trúc khối u. Sinh thiết là lấy một mẫu mô nhỏ từ vị trí nghi ngờ ung thư để xét nghiệm dưới kính hiển vi. 

Các phương pháp được sử dụng để sinh thiết bao gồm: Nội soi theo mẫu mô, chọc hút kim, cắt bỏ một phần khối u để xét nghiệm. 

Chụp CT 

https://benhvienphuongdong.vn/public/uploads/2024/thang-2/chup-ct-xoang-mui/3-chup-ct-xoang-mui.jpg

Các biện pháp chẩn đoán hình ảnh như chụp cắt lớp vi tính (CT-scanner), cộng hưởng từ (MRI) hay X-quang giúp đánh giá cấu trúc mũi xoang và sự xâm lấn hoặc di căn ra xung quanh. 

Sau đó, từ kết quả hình ảnh thu được, bác sĩ sẽ chẩn đoán giai đoạn bệnh và đưa ra phác đồ điều trị cho từng bệnh nhân.

Điều trị ung thư xoang mũi

Tùy vào từng giai đoạn phát triển của bệnh, các bác sĩ sẽ đưa ra phác đồ điều trị phù hợp cho từng trường hợp cụ thể như:

Phẫu thuật cắt bỏ khối u

Ung thư xoang mũi tiến triển qua từng giai đoạn với triệu chứng và mức độ khác nhau. Khi khối u đã lan rộng, bệnh nhân sẽ được chỉ định phẫu thuật cắt bỏ khối u hoàn toàn. Phương pháp phẫu thuật có thể là phẫu thuật nội soi giúp cắt bỏ hoàn toàn khối u và các mô xung quanh ở một số trường hợp. Còn nếu một khối u đã lan vào má, mắt, hay dây thần kinh hoặc các cấu trúc quan trọng khác thì cần phải phẫu thuật mở và xạ trị bổ sung sau mổ.

Hóa trị

Điều trị ung thư mũi bằng hóa trị là phương pháp điều trị tại chỗ, thông thường sẽ kết hợp hóa trị với các loại thuốc, có thể làm thu nhỏ khối u hoặc tiêu diệt các tổn thương nhỏ, nâng cao hiệu quả điều trị. 

Ngoài ra phương pháp này giúp giảm nguy cơ tái phát bệnh khi sử dụng cùng với xạ trị sau khi phẫu thuật (hóa trị liệu bổ trợ).

Xạ trị

Xạ trị là biện pháp điều trị sử dụng các tia phóng xạ có mức năng lượng cao nhắm vào vùng mũi hoặc xoang có tế bào ung thư. Các tia xạ có mục đích phá hủy những tế bào ác tính ngăn sự nhân lên và phát triển của khối u. 

Tuy nhiên nhược điểm là trong quá trình xạ trị, người bệnh thường không thể tránh khỏi các phản ứng xạ trị ảnh hướng đến các tế bào bình thường, các phản ứng xạ trị bao gồm: mệt mỏi, chóng mặt, mất cảm giác ngon miệng, buồn nôn, nôn mửa, miệng không có vị hoặc có vị chua, mất ngủ hoặc buồn ngủ… 

Biện pháp phòng ngừa tái phát ung thư xoang mũi

Phòng ngừa bệnh ung thư xoang mũi bằng các biện pháp sau đây:

▪️ Sử dụng khẩu trang khi đi ra ngoài, tránh tiếp xúc khói bụi ô nhiễm

▪️ Xây dựng chế độ ăn uống lành mạnh, dinh dưỡng, rèn luyện thân thể khỏe mạnh

▪️ Tránh tiếp xúc với các chất độc hại, nếu bắt buộc phải tiếp xúc cần đeo khẩu trang và mặc đồ bảo hộ

▪️ Không hút thuốc và tránh các môi trường có khói thuốc

▪️ Giữ gìn vệ sinh khoang mũi và hốc mũi sạch sẽ bằng nước muối sinh lý

▪️ Khám sức khỏe định kỳ 6 tháng/lần để phát hiện sớm những triệu chứng của ung thư

Kết luận

Ung thư xoang mũi được đánh giá là một căn bệnh nguy hiểm và nếu không được phát hiện sớm và tiến hành chữa trị kịp thời sẽ gây ra những biến chứng phức tạp. Đây là một căn bệnh tại vùng mặt có thể gây ra những tổn thương nghiêm trọng tới sức khỏe của người bệnh. 

Qua bài viết trên, hy vọng bạn và gia đình sẽ nắm vững những kiến thức liên quan đến ung thư xoang mũi để có thể phòng tránh, ngăn ngừa nguy cơ mắc bệnh cũng như có biện pháp điều trị sớm nhất. Chúc bạn và gia đình luôn khỏe mạnh!