Ung thư tim: Dấu hiệu, nguyên nhân và cách phòng ngừa hiệu quả
Ung thư tim là một loại bệnh lý hiếm gặp, nhưng là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong trên thế giới. Bệnh xảy ra khi có khối u ác tính xuất hiện ở bất cứ vị trí nào trong tim. Vậy, dấu hiệu nhận biết, nguyên nhân, cách điều trị và phương pháp phòng ngừa bệnh ung thư tim là gì? Cùng tìm hiểu ngay trong bài viết dưới đây nhé.
Ung thư tim là gì?
Ung thư tim là tình trạng tế bào tăng sinh mất kiểm soát tạo thành khối u ác tính trong tim. Đây là một bệnh lý rất hiếm gặp. Số trường hợp bị u ác tính xuất phát ở tim không nhiều, chỉ chiếm khoảng 0,25% trong đó có đến hơn 90% là khối u lành tính.
Lý giải điều này, các chuyên gia cho biết, tim được cấu tạo từ các mô liên kết và các tế bào cơ không phân chia và nhân lên như các tế bào ở các cơ quan khác trong cơ thể. Điều này khiến ung thư ít có khả năng phát triển ở tim.
Có 2 loại ung thư tim chủ yếu bao gồm: Ung thư tim nguyên phát và Ung thư tim thứ phát. Hầu hết các trường hợp ung thư tim đều là do di căn từ các nơi khác trong cơ thể đến tim (Ung thư tim thứ phát). Một số nghiên cứu cho thấy ung thư tim thứ phát có nguy cơ cao gấp 30 lần so với ung thư tim nguyên phát.
Nguyên nhân ung thư tim
Nguyên nhân gây ra ung thư tim vẫn chưa được xác định. Tuy nhiên, một số yếu tố sau đây được cho là có nguy cơ gây ung thư tim:
Hút thuốc lá
Hút thuốc là nguyên nhân của hàng loạt bệnh ung thư, trong đó có ung thư tim. Khói thuốc lá là một trong các yếu tố nguy cơ phổ biến nhất đối với ung thư tim và phổi.
Lối sống thiếu lành mạnh
Sử dụng đồ uống có cồn như rượu, bia, chất kích thích thường xuyên cũng làm tăng nguy cơ phát triển ung thư tim.
Ăn uống không khoa học
Tiêu thụ quá nhiều đồ ăn nhanh, đồ ăn dầu mỡ, thịt động vật, các loại thức ăn được chế biến dưới nhiệt độ cao như thịt nướng, thịt hun khói… làm tăng nguy cơ mắc các bệnh ung thư nói chung, kể cả ung thư tim.
Yếu tố di truyền
Gen di truyền là một trong những nguyên nhân gây nên bệnh ung thư tim. Nếu như trong gia đình bạn có bố mẹ bị bệnh ung thư tim, thì những thế hệ sau cũng rất dễ mắc phải căn bệnh nguy hiểm này.
Tổn thương hệ miễn dịch
Không có nhiều bằng chứng về mối liên quan giữa việc suy giảm miễn dịch tới ung thư tim, tuy nhiên trên lâm sàng thường thấy những người có sức đề kháng yếu thường có nguy cơ bị ung thư tim cao hơn so với người khoẻ mạnh bình thường.
Triệu chứng ung thư tim
Nhiều bệnh nhân bị ung thư tim hoàn toàn không có triệu chứng cho đến khi ung thư đã di căn. Đến khi bệnh tiến triển thì xuất hiện các triệu chứng dễ nhầm lẫn với các bệnh lý tim mạch. Một số triệu chứng thường gặp của ung thư tim có thể kể đến như:
▪️ Xuất hiện chứng loạn nhịp tim (nhịp tim bất thường) hoặc nhịp tim nhanh
▪️ Đau tức ngực, ho nhiều, nhiều trường hợp kèm đờm màu hồng hoặc có bọt
▪️ Chóng mặt, đau đầu, ảo giác, thậm chí là mê sảng
▪️ Cơ thể mệt mỏi, sốt không rõ nguyên nhân
▪️ Khó thở, tình trạng khó thở tăng lên khi nằm
▪️ Sưng bàn chân, cẳng chân, mắt cá chân hoặc bụng và căng tĩnh mạch ở cổ
▪️ Đầu ngón tay sưng và dày lên như dùi trống
Các phương pháp chẩn đoán ung thư tim
Bên cạnh việc thăm khám lâm sàng, bác sĩ sẽ hỏi về triệu chứng thường gặp và tiền sử bệnh của bệnh nhân. Sau đó sẽ chỉ định phương pháp phù hợp để hỗ trợ chẩn đoán ung thư tim:
Điện tâm đồ
Điện tâm đồ là một kỹ thuật quan trọng có thể giúp chẩn đoán ung thư tim. Độ nhạy và độ đặc hiệu cao lên tới 90%.
Điện tâm đồ ghi lại các biến đổi của dòng điện dẫn truyền trong tim giúp bác sĩ chẩn đoán các bệnh lý như: tràn dịch màng ngoài tim, thiếu máu cơ tim, suy tim, rối loạn nhịp tim, rối loạn dẫn truyền trong tim, viêm màng ngoài tim cấp, dày thành cơ tim, tâm phế mạn, rối loạn các chất điện giải trong máu,…
Siêu âm tim
Phương pháp này có thể xác định kích thước, độ di động và sự xâm lấn của khối u và mối quan hệ với các cấu trúc lân cận để xác định các nguy cơ có thể dẫn đến thuyên tắc mạch hoặc suy van tim.
Việc sử dụng siêu âm tim qua thực quản cũng có thể cho thấy hình ảnh của các khối u nhỏ mà khi siêu âm tim qua thành ngực không rõ ràng.
Sinh thiết
Đây là phương pháp chỉ làm khi thực sự cần xác định chính xác tế bào trong khối u. Sinh thiết tim là một thủ thuật có tính rủi ro cao và chỉ nên được thực hiện tại các trung tâm lớn có bác sĩ có kinh nghiệm.
Các khối u bên tim phải có nhiều khả năng được sinh thiết để xác định mô bệnh học của khối u. Sinh thiết khối u bên tim trái có thể có nhiều rủi ro xảy ra trong quá trình thực hiện.
Chụp CT, MRI
Phương pháp hình ảnh học này rất hiệu quả cho việc đánh giá khối cơ tim, cấu trúc lân cận và có thể xác định bản chất của khối u bằng cách đánh giá sự suy giảm của tia X. Từ đó, bác sĩ sẽ đưa ra phương pháp phẫu thuật cắt bỏ phù hợp.
Điều trị ung thư tim
Phương pháp điều trị được chỉ định phụ thuộc vào kích thước, vị trí và loại khối u cũng như chức năng tim, tuổi tác và tình trạng sức khỏe tổng thể của bệnh nhân.
Do bệnh ung thư tim thường phát hiện ở giai đoạn muộn nên bệnh nhân có thể được điều trị bằng cách phối hợp cả 3 phương pháp hoặc kèm theo một số biện pháp dưới đây:
▪️ Phẫu thuật thay thế tim hoặc ghép tim
▪️ Hóa trị
▪️ Xạ trị
Theo các chuyên gia y tế, đa số các trường hợp bị ung thư tim đều cần phải tiến hành phẫu thuật, cụ thể:
▪️ Với khối u lành tính: Bệnh nhân có thể được điều trị khỏi bệnh nếu loại bỏ được hoàn toàn khối u. Tuy nhiên, nếu khối u quá lớn hoặc có nhiều khối u, việc loại bỏ một phần các tế bào tăng sinh trong tim có thể cải thiện hoặc giúp một số triệu chứng khỏi hẳn.
▪️ Với khối u ác tính: Trường hợp này thì khó điều trị hơn so với u lành vì tính chất tăng sinh với tốc độ nhanh chóng cũng như khả năng xâm lấn sang các tổ chức khác của khối u ác tính. Phương pháp thường được áp dụng đối với các ca u tim ác tính là xạ trị kết hợp hoá trị, giúp hạn chế sự phát triển của tế bào ung thư cũng như làm giảm các biểu hiện của bệnh, cải thiện chức năng và chất lượng sống cho bệnh nhân.
Phòng ngừa ung thư tim
Ung thư tim nguyên phát rất khó ngăn ngừa do yếu tố di truyền.
Tuy nhiên, một số khuyến nghị của bác sĩ trong việc giảm thiểu nguy cơ mắc ung thư tim bao gồm:
▪️ Ngừng hút thuốc lá hoặc tránh hút thuốc lá thụ động (hít phải khói thuốc lá).
▪️ Duy trì cân nặng ở mức hợp lý, xây dựng chế độ ăn uống khoa học, kết hợp tập thể dục thường xuyên.
▪️ Tránh các thực phẩm giàu đường và chất béo, thức ăn chế biến sẵn, các sản phẩm từ động vật chứa nhiều cholesterol và các loại đồ uống có cồn.
▪️ Giữ mức đường huyết ở mức an toàn.
Kết luận
Trên đây là những thông tin quan trọng về ung thư tim bao gồm: nguyên nhân, dấu hiệu nhận biết, phương pháp điều trị và biện pháp phòng ngừa. Hãy chăm sóc sức khỏe của bạn và chuẩn bị sẵn sàng để đối mặt với bất kỳ vấn đề sức khỏe nào có thể xảy ra. Nếu bạn có bất kỳ dấu hiệu bất thường nào về ung thư tim, hãy đến gặp bác sĩ ngay để được tư vấn và điều trị kịp thời.
